ايرج افشار
3
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )
با ياد دكتر اصغر مهدوى يادداشت در كتابخانهء دوست دانشمند آقاى دكتر اصغر مهدوى مجموعهاى به خط خوش قرن دوازدهم وجود دارد حاوى دو جزو : يكى چهار صفحه است در تاريخ سيستان ( ناقص مانده ) كه شناخته نيست و نمىدانيم مؤلفش كيست . آن را در ناموارهء دكتر محمود افشار جلد پانزدهم به چاپ رسانيدهام . ديگرى متنى است اجمالى و ناتمام در تاريخ صفويه تا سال 1076 ( فوت شاه عباس دوم ) . اين تاريخ به اهتمام كسى كه خود را « محرّر اوراق » ( چندبار ) ناميده از روى مطالب نزهة القلوب ، روضة الصفا ، عالمآراى عباسى ، قصص الخاقانى ، جهانآرا و لطائف الاخبار ( تاريخ هند ) برچينىشده و آن مواد را به صورت زبدهاى از اخبار مهم مربوط به هريك از سلاطين صفوى انتظام داده و در صفحهء 64 گفته است كه « مطلب اصلى » او دربارهء شاه عباس و شاه صفى خواهد بود . ولى بايد دانست اساس كار مؤلف مبتنى بر نقل قسمت عمدهء قصص الخاقانى است . اين تاريخچه را به تسامح مىتوان تلخيص آن كتاب دانست . نسخه بر روى كاغذ نيلى رنگ است . جاهايى كه مىبايست عناوين مطالب به شنگرف نوشته شود در نسخه سفيد گذاشته مانده و عناوين كلا نانويس است . كاتب به شيوهء مرسوم عناوين را به خط بسيار ريز شكسته بر لبهء كاغذ نوشته بوده است تا بعد خودش يا كاتب ديگرى آنها را به قلم سرخ بر متن بيفزايد . عناوين بر لبهء كاغذ هم اغلب به مناسبت برش نابهجاى صحاف از ميان رفته است . در نسخه غلطهاى متعددى وجود دارد . ايرج افشار